Gehannes met twee broeken

In 1938, toen was het pas koud. 1938 is voor mij geschiedenis. Een jaartal tussen twee wereldoorlogen in. Er komen dan zwart-wit plaatjes bij mij naar boven van grote families, slechte woningen en vrouwen die met de hand de was doen. Ik kan me bijna niet voorstellen dat iemand zich dat jaar nog kan herinneren, laat staan die winter. Maar het kan, getuige het bijschrift van een foto in de Trouw. In welk jaar ik zelf voor het laatst op natuurijs geschaatst heb, afgezien van vorige winter, zou ik niet meer weten. Ik vind het onthouden van jaartallen een crime, wat natuurlijk niet zo handig is voor een historicus. Ik houd het er maar op dat ik van de grote lijnen ben, de langjarige ontwikkelingen.

Deze winter is weliswaar niets vergelijken met die van 1938, toch had ik me gisteren voorbereid op een helse kou. Bang gemaakt door het KNMI en de berichten op nu.nl besloot ik tot het aantrekken van een thermobroek, ooit aangeschaft om -20 in Noorwegen mee te trotseren. Trek daar nog maar eens een net gewassen spijkerbroek overheen. Een schier onmogelijke opgave en weinig sexy bovendien. Nee, het KNMI maakte het mij niet makkelijk. Van boven tot onder ingepakt waagde ik me buiten: op naar de markt. Warm was het niet, maar die thermobroek, die had niet gehoeven.

In een café zagen een vriendin en ik het donker worden. Verwarmd door de chocolademelk en alcohol trokken we de winter weer in. Het sneeuwde en de wind was iets aangetrokken. Guur en koud, maar niet koud genoeg voor gehannes met twee broeken. Op weg naar huis kwam mijn geluk: de Hooglandse kerk tunnelde de wind even tot ijzige poolvlagen. Muts op, handen diep in de zakken. Voldaan liep ik door; ik had mijn thermobroek niet voor niets aan.